- [email protected]
- Tuzla / İstanbul
NASA’nın Sessiz Süpersonik Jeti X-59’dan Yeni Rekor: Mach 1.4 Hıza Ulaştı!
16
Haz
NASA’nın Sessiz Süpersonik Jeti X-59’dan Yeni Rekor: Mach 1.4 Hıza Ulaştı!
NASA’nın ticari havacılıkta devrim yaratması beklenen "sessiz süpersonik" jeti X-59, kritik bir eşiği daha geride bıraktı. Ses duvarını ilk kez 5 Haziran'da aşan deneysel uçak, Kaliforniya'daki Mojave Çölü üzerinde yapılan son test uçuşunda Mach 1.4 (yaklaşık 1.488 km/saat) hıza ve 16.760 metre irtifaya ulaşarak gövde gösterisi yaptı.
SÜPERSONİK UÇUŞLARDA "SONİK PATLAMA" SORUNU TARİHE KARIŞIYOR
Klasik süpersonik uçaklar ses hızını aştığında, yeryüzünde patlama sesine benzer çok güçlü ve rahatsız edici bir gürültü oluşturuyor. Bu gürültü kirliliği nedeniyle askeri olmayan uçakların kara üzerinde ses hızını aşarak uçması uzun yıllardır yasak.
Lockheed Martin tarafından 247,5 milyon dolarlık bütçeyle geliştirilen NASA X-59 ise bu yasağı delmek için tasarlandı:
- İnce ve Uzun Gövde Tasarımı: Şok dalgalarını yumuşatarak dağıtıyor.
- Sonic Thump (Sonik Vuruş): Patlama sesi yerine, yerdeki insanların neredeyse hissetmeyeceği kadar hafif bir "tıkırtı" sesi hedefleniyor.
Neden F-15 Eşlik Ediyor? X-59’un çıkardığı sessiz süpersonik ses henüz net olarak ölçülemedi. Erken aşama test uçuşlarında güvenliği sağlayan F-15 takip uçağı, geleneksel bir jet olduğu için kendi sonik patlamasıyla X-59’un sesini bastırıyor. NASA, sonraki aşamalarda F-15’e özel bir şok dalgası ölçüm probu takarak X-59’un ses profilini netleştirecek.
SIRADA NE VAR?
Havacılıkta "uçuş zarfı genişletme" olarak bilinen performans testlerinin ardından X-59 için akustik doğrulama süreci başlayacak.
NASA, uçağın güvenliğini ve vadettiği düşük gürültü seviyesini tamamen kanıtladıktan sonra, uçağı ABD genelinde seçilecek çeşitli yerleşim bölgelerinin üzerinde uçuracak. Bu sayede halkın "sonik vuruş" sesine verdiği tepkiler doğrudan ölçülecek.
Ticari Havacılıkta Yeni Dönem: Uçuş Süreleri Yarıya İnecek
NASA’nın nihai hedefi, X-59 testlerinden elde edeceği verileri küresel havacılık otoriteleriyle paylaşmak. Kara üzerindeki süpersonik uçuş yasaklarının yerini yeni gürültü standartlarına bırakması hedefleniyor. Bu projenin başarıya ulaşması durumunda, gelecekte kıtalar arası yolculuk sürelerini yarı yarıya indirecek yeni nesil süpersonik yolcu uçaklarının önü açılmış olacak.
