- [email protected]
- Tuzla / İstanbul
G7 ve BM’den Eş Zamanlı Yapay Zekâ Zirvesi: Askeri Kullanım ve Sınırlar Cenevre’de Masada
16
Haz
G7 ve BM’den Eş Zamanlı Yapay Zekâ Zirvesi: Askeri Kullanım ve Sınırlar Cenevre’de Masada
Yapay zekâ teknolojilerinin askeri ve savunma alanlarındaki kullanımı küresel diplomasinin ana gündemi haline geldi. Fransa’da düzenlenen G7 Zirvesi ile Birleşmiş Milletler’in (BM) Cenevre’deki toplantıları eş zamanlı olarak askeri yapay zekânın yasal çerçevesini ele alıyor.
Dünya genelinde yapay zekâ entegrasyonu hız kazanırken, bu teknolojinin savunma sanayisindeki rolünü sınırlandıracak uluslararası kurallar için kritik bir viraja girildi. 15-17 Haziran tarihleri arasında Fransa'nın Evian kentinde toplanan G7 liderleri ve teknoloji sektörü temsilcileri ile BM Silahsızlanma İşleri Ofisi çatısı altında Cenevre'de bir araya gelen diplomatlar, askeri yapay zekâ politikalarını masaya yatırıyor.
Teknoloji Devleri G7 Zirvesinde: Sektör ve Devlet Gerilimi
Zirveye yapay zekâ sektörünün öncü aktörleri katılım sağlıyor. Katılımcılar arasında öne çıkan isimler şunlar:
- Sam Altman (OpenAI CEO’su)
- Dario Amodei (Anthropic CEO’su)
- Arthur Mensch (Mistral AI Kurucusu)
Toplantılarda yapay zekânın ekonomi, siber güvenlik ve savunma üzerindeki stratejik etkileri inceleniyor. Ancak sistemlerin savunma, istihbarat ve otonom hedef tespiti gibi alanlarda kullanılması, teknoloji şirketleri ile hükümetler arasındaki regülasyon gerilimini artırıyor.
Özellikle Anthropic şirketinin, geliştirdiği modellerin "otonom silah" ve "kitlesel gözetleme" süreçlerinde kullanılmasını sınırlandırma kararı, ulusal güvenlik gerekçeleriyle resmi makamların baskısını çekmiş durumda. ABD yönetiminin, en gelişmiş yapay zekâ modellerine yabancı uyrukluların erişimini engelleme talebi bu gerilimin en somut örneği olarak gösteriliyor.
BM’DEN YENİ EK PROTOKOL HAZIRLIĞI
Cenevre'deki BM görüşmeleri, Aralık 2025’te BM Genel Kurulu’nda kabul edilen askeri yapay zekâ kararının devamı niteliğini taşıyor. Görüşmelerin temel amacı; yıl sonuna kadar Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’ne yapay zekâ odaklı yeni bir ek protokol eklenmesi için müzakereleri başlatmak.
1983 yılından bu yana yürürlükte olan bu sözleşme, daha önce yangın çıkarıcı silahlar ve kör edici lazer sistemleri gibi yıkıcı teknolojilerin yasaklanmasında uluslararası bir hukuki dayanak oluşturmuştu.
YAPAY ZEKÂNIN SAVAŞ ALANINDAKİ TEKNİK VE HUKUKİ RİSKLERİ
Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) ve bağımsız savunma uzmanları, yapay zekânın karar destek ve görüntü analiz sistemlerindeki kullanımına dair şu uyarılarda bulunuyor:
- Hız ve Otomasyon: Yapay zekâ karar süreçlerini saniyelere indirerek askeri operasyonların hızını artırıyor ancak bu durum hatalı hedeflemelerin ve sivil kayıpların daha hızlı büyümesi riskini doğuruyor.
- Hesap Verebilirlik Sorunu: "Kara kutu" (black box) olarak çalışan yapay zekâ algoritmalarının kararlarındaki matematiksel süreçler şeffaf izlenemiyor. Bu durum, olası bir savaş suçunda sorumluluğun yazılımcıda mı, ordu yöneticisinde mi yoksa sahada emri veren askerde mi olduğu sorusunu yanıtsız bırakıyor.
- Kırmızı Çizgi Arayışı: Uzmanlar, yapay zekânın tamamen yasaklanması yerine; nükleer silah sistemlerinde kullanımı, doğrudan insanı hedef alan otonom silahlar ve sivil halka orantısız zarar riski taşıyan alanlarda kesin kırmızı çizgiler çekilmesi gerektiğini savunuyor.
